Van veld naar zaal als speler: de acht dingen die je anders doet

Het korte antwoord: in de zaal mag je niet slaan, ook niet met een schuifslag, en de bal blijft op de vloer behalve bij een schot op doel. Daarnaast speelt de balk langs de zijkant mee, gaat elke hervatting op 3 meter, blijf je als veldspeler altijd op je benen en speel je op schoenen met een vlakke zool. Wie die aanpassingen in de eerste zaalweken bewust traint, maakt minder overtredingen en krijgt sneller plezier in het snellere spel.

De regels hieronder volgen het KNHB Spelreglement Zaalhockey zoals dat in de zaalcompetitie geldt. Wil je ze allemaal naast de veldregels zien, lees dan de zaalhockey-spelregels op een rij. Dit artikel gaat over wat jij als speler anders doet.

1. Je slaat niet meer, ook niet met een schuifslag

Dit is de grootste omschakeling. In de zaal is elke slagbeweging verboden: de volle slag, de slapshot, de flats en ook de schuifslag of sweep. Alleen de push blijft over. Scheidsrechters hanteren een vuistregel: begint je beweging op meer dan een halve meter van de bal, dan telt hij als slag.

Op het veld is de schuifslag voor veel spelers de standaardpass over langere afstand. In de zaal moet die gewoonte eruit, en dat gaat het snelst als je hem vervangt door iets dat net zo goed werkt: een harde push met je stick al tegen de bal, je gewicht van achter naar voor en een korte, krachtige afwerking. Hoe je dat opbouwt lees je in zaalhockey techniek: pushen en aannemen.

2. De bal blijft op de vloer

Alleen bij een schot op doel mag de bal omhoog, met een push of flick. In het gewone spel blijft hij laag; een bal die onopzettelijk een klein stukje opspringt is geen overtreding, zolang niemand in de buurt er last van heeft. Een lobje over een verdediger heen, een aerial of een opgetilde bal om een tackle te ontwijken bestaan in de zaal dus niet.

Voor veldspelers die graag de 3D-skills gebruiken betekent dat: je lost een duel op met snelheid, een schijnbeweging of een pass, niet door de bal van de grond te halen. Dat dwingt je om eerder te kijken en eerder af te spelen.

3. Lager staan, korter dribbelen

De zaalvloer is vlak en snel. De bal stuitert niet zoals op kunstgras en rolt verder dan je verwacht. Daardoor ligt het tempo hoger en heb je minder tijd per balcontact. Wat helpt:

• Sta lager, met gebogen knieën en je stick plat bij de vloer, zodat je de bal sneller onder controle hebt.
• Houd de bal dichter bij je stick. Een te grote tik vooruit is in de zaal vaak meteen balverlies, omdat de tegenstander dichterbij staat.
• Neem de bal aan met een zachte, iets meegevende stick. Een harde stick laat de bal op de gladde vloer terugspringen.

4. De balk is je medespeler

De zijlijnen zijn vervangen door balken en die horen bij het speelveld. De bal is pas uit als hij er helemaal overheen gaat. Dat opent iets wat op het veld niet bestaat: je kunt de bal via de balk langs een tegenstander spelen en hem zelf weer oppakken, of een medespeler aanspelen via de balk.

Twee dingen mogen niet: de bal opzettelijk tegen de balk klemmen om tijd te winnen, en een tegenstander met de bal tegen de balk opsluiten zonder dat hij nog een uitweg heeft. Gebruik de balk dus als kaatsmuur, niet als schild.

5. Alles gaat op 3 meter

Elke hervatting is een vrije push met de tegenstanders op 3 meter, niet de 5 meter van het veld. De zelfpass mag ook in de zaal. Op de aanvalshelft mag de bal pas de cirkel in als hij minstens 3 meter heeft afgelegd of een verdediger hem heeft aangeraakt. De lange corner neem je niet bij de 23-meterlijn, maar op de middenlijn.

Voor jou betekent dat: hervattingen gaan snel. Wie na een fluitsignaal eerst rustig gaat staan, ziet de tegenstander al vertrekken. Spreek met je team af wie de bal neemt en kijk meteen of de zelfpass kan.

6. Je blijft op je benen

Op het veld zie je bij het verdedigen van een strafcorner soms een verdediger laag gaan. In de zaal mag een veldspeler nooit liggend of steunend op een knie, arm of hand de bal spelen, ook niet bij de strafcorner. Alleen de keeper mag liggend spelen, en dan alleen in de eigen cirkel. Verdedig dus staand, laag door je knieën, met je stick plat op de vloer.

Dat geldt ook voor tackles: een sliding of een tackle op je knie levert in de zaal een overtreding op. Een vlakke stick op de vloer en goed voetenwerk werken beter.

7. Korte wissels en veel sprinten

Zaalhockey is kort en intensief. In de meeste districten speel je twee helften van 20 minuten; in Midden-Nederland en Zuid-Holland spelen de lagere klassen een keer 35 minuten. Dat alles op een klein veld met veel sprintjes en weinig rust in het spel zelf. Daarom wissel je veel vaker dan op het veld. Wisselen gaat vliegend, binnen 3 meter van de middenlijn aan de kant van de teambanken, op elk moment behalve tussen het toekennen en het voltooien van een strafcorner. Een verkeerde wissel kost je team een strafcorner tegen, dus spreek vooraf af wie voor wie het veld in gaat.

Als speler merk je het vooral in je benen: korte, explosieve inspanningen in plaats van lange loopjes. Train in de eerste zaalweken dus ook op wendbaarheid en snel van richting veranderen, en ga niet uit van je veldconditie.

8. Andere schoenen, en vaak een andere stick

Schoenen met afgevende zolen zijn in de zaal verboden, en op noppen of een veldzool heb je op de gladde vloer weinig grip. Je speelt op zaalhockeyschoenen met een vlakke, niet afgevende zool die stevig om je voet zit, zodat je snel kunt wenden zonder door je enkel te gaan.

Een veldstick mag in de zaal ook, maar veel spelers kiezen een aparte zaalstick: lichter en vaak dunner, omdat je in de zaal vooral pusht en snel met de stick draait. Daarnaast adviseert de KNHB dringend om in de zaal een beschermende handschoen te dragen, en een masker bij het verdedigen van een strafcorner. Scheen- en enkelbeschermers en een bitje blijven verplicht, net als op het veld. Alles op een rij, met wat verplicht is en wat verstandig, lees je in Zaalhockey: wat heb je nodig?.

Kaarten duren korter, maar tellen zwaarder

De tijdstraffen zijn in de zaal korter dan op het veld: een groene kaart betekent 1 minuut aan de kant, een gele 2 of 4 minuten. Toch voelt een kaart in de zaal zwaarder, want met vijf in plaats van zes spelers is het veld ineens heel groot. De meeste kaarten voor veldspelers in hun eerste zaalweken komen voort uit oude gewoontes: een slag of schuifslag, een opgetilde bal of te dicht op de hervatting staan. Alle tarieven naast elkaar vind je in kaarten en tijdstraffen.

Zo pak je de eerste zaaltrainingen aan

De omschakeling gaat het snelst als je de oude gewoontes vervangt in plaats van ze alleen te verbieden. Een volgorde die werkt:

1. Begin met de push. Laat elke pass en elk schot in de eerste training een push zijn, ook over langere afstand. Wie pusht, slaat niet.
2. Speel kleine partijvormen met de balk. Een 2 tegen 1 langs de balk leert je de kaatsbal sneller dan uitleg.
3. Oefen hervattingen op 3 meter. Laat de trainer fluiten en kijk wie het snelst een zelfpass neemt.
4. Verdedig staand. Oefen het verdedigen van een strafcorner zonder te liggen, met een vlakke stick.

Speel je zelf in een team dat tactisch nog moet wennen aan zes tegen zes, lees dan ook zaalhockey tactiek voor 6 tegen 6. Coach je een team dat voor het eerst de zaal in gaat, dan helpt je eerste keer zaalhockey coachen.