Gaat hockey door bij vorst, sneeuw of onweer? Zo werkt afgelasten

Meestal beslist je eigen club of een veld bespeelbaar is, en de scheidsrechters kunnen het veld voor de wedstrijd alsnog afkeuren. De KNHB gelast alleen centraal af bij extreem weer: bij KNMI-code rood, en bij code oranje in beginsel tot 11.00 uur. Bij onweer is de regel kort: zitten er minder dan 10 seconden tussen bliksem en donder, dan stopt de scheidsrechter de wedstrijd en gaat iedereen naar binnen. Een afgelaste veldwedstrijd wordt in principe ingehaald op de eerstvolgende inhaaldag.

Dit artikel volgt de documenten die de KNHB voor seizoen 2026-2027 heeft gepubliceerd: de Procedure afgelastingen 2026, het Weerprotocol 2026, het Bondsreglement en het Spelreglement Veldhockey, allebei geldig vanaf 1 augustus 2026. Controleer bij twijfel altijd de versie die op dat moment geldt.

Wie beslist: de KNHB, je club of de scheidsrechter

Er zijn drie niveaus, en het is goed om ze uit elkaar te houden.

Een landelijke afgelasting heet bij de KNHB een centrale afgelasting, een regionale een decentrale. Die geldt voor alle bondscompetities op het veld en in de zaal, voor senioren, jeugd en jongste jeugd. Alleen de Hoofdklasse heeft eigen regels: daar keurt een wedstrijdofficial van de KNHB het veld samen met de club, tweeënhalf uur voor de aftrap.

Centrale afgelasting: de KNMI-codes en de vaste tijden

De KNHB koppelt een centrale afgelasting aan de waarschuwingen van het KNMI:

De bond zegt er zelf bij dat hij niet snel tot een algehele afgelasting overgaat. Bij code geel ligt de beslissing dus vrijwel altijd bij de clubs.

Als er een centrale afgelasting dreigt, communiceert de KNHB op vaste momenten: een vooraankondiging op donderdag, een update op vrijdag voor 20.00 uur, op zaterdag uiterlijk om 07.00 uur, op zaterdag om 20.00 uur voor het programma van zondag en op zondag uiterlijk om 07.00 uur. Je vindt die berichten op de afgelastingenpagina en de sociale kanalen van de KNHB. Kijk daarnaast altijd naar de app of site van je eigen club, want daar staan ook de afgelastingen die de club zelf doet.

Vorst: kunstgras is niet hetzelfde als kunstgras

Of een veld bij vorst bespeelbaar is, hangt sterk af van het soort kunstgras. Het Weerprotocol 2026 maakt het onderscheid zo:

• Droge vorst is voor kunstgras op zich geen probleem. Extreme vorst, onder de min 10 graden, wel.
• Zand- en semi-watervelden kunnen worden afgekeurd als de toplaag hard bevroren is, als het veld oneffen is, als er plaatselijk gladde plekken liggen (vaak in de schaduw) of als de bal onvoorspelbaar stuit.
• Watervelden moet je eigenlijk nat bespelen, maar in de winter zijn de waterinstallaties vaak afgesloten. Een droger waterveld geeft een hogere stuit van de bal, meer grip onder je schoenen en eerder schaafwonden als je valt.

Na een periode van vorst is dooi een aandachtspunt. Vooral in de zandlaag van zand- en semi-watervelden kan nog ijs zitten terwijl het bovenop al nat is. Een oudere KNHB-handreiking over kunstgras in de winter adviseert te wachten tot het staande water weg is, wat ruwweg een tot twee dagen duurt. Dezelfde handreiking is duidelijk over een veelgehoorde reden: het is te koud voor het veld is geen geldige reden om af te gelasten.

Sneeuw, ijzel en rijp

Een besneeuwd veld bespeel je volgens het Weerprotocol beter niet. Wie erover loopt, trapt de sneeuw aan tot ijs, en sneeuwschuivers horen niet op een kunstgrasveld. Een besneeuwd veld wordt dus door de thuisclub afgekeurd. Bij ijzel, regen die bevriest zodra hij de grond raakt, wordt tijdelijk niet gespeeld. Bij rijp beoordeelt de club of de toplaag daardoor glad wordt.

Hoe laat weet je het?

Een club moet zijn velden op vaste tijden keuren, minstens drie keer per dag:

Keurt de club het veld af, dan neemt de wedstrijdsecretaris eerst contact op met de competitieleiding en daarna met de wedstrijdsecretaris van de tegenstander. Een appje tussen twee teammanagers is niet genoeg. Is de wedstrijd binnen 24 uur, dan belt de club bij voorkeur. Beide clubs zetten de afgelasting daarna in hun ledenadministratie. Daarnaast beslist de club die op reis moet zelf of de reis veilig is, bijvoorbeeld bij gladheid op de weg.

Wordt een veld afgekeurd terwijl er op het complex nog een ander veld bespeelbaar is, dan kan de wedstrijd daarheen verhuizen. Sommige wedstrijden gaan dan voor, zoals de hoogste jeugd- en seniorencompetities en bekerwedstrijden. De jongste jeugd heeft geen voorrang op een uitwijkveld.

Onweer: de 10-secondenregel

Voor onweer staat de regel in het Spelreglement Veldhockey zelf (regel 2.8b): de scheidsrechters moeten de wedstrijd stilleggen als er minder dan 10 seconden zitten tussen de bliksem en de donder. Geluid legt ruwweg een kilometer per drie seconden af, dus bij 10 seconden is het onweer op zo'n 3 kilometer afstand. Spelers verlaten het veld en zoeken beschutting, bijvoorbeeld in het clubhuis. De dug-out is geen veilige schuilplek; is er niets anders, ga dan in een auto zitten.

Er bestaat geen vaste wachttijd van een half uur of een andere termijn. De scheidsrechters bepalen in overleg met de teams hoe lang er gewacht wordt en of de wedstrijd daarna wordt hervat. De reden, de stand en het tijdstip komen op het digitale wedstrijdformulier. Is er geen zicht op beter weer, dan kunnen de scheidsrechters de wedstrijd definitief staken; het resterende deel wordt dan later ingehaald.

Storm en hitte

Voor wind heeft de KNHB geen eigen grens: bij storm volgt de bond de codes van het KNMI, net als bij vorst. Ook rond de 30 graden wordt gewoon gehockeyd, maar de KNHB vraagt om voorzorgsmaatregelen zoals voldoende drinken en schaduw opzoeken. In uitzonderlijke gevallen kan de club een veld onbespeelbaar verklaren, onder meer omdat keepers in hun uitrusting niet kunnen afkoelen.

Kinderen en kou

De procedure is voor de jongste jeugd hetzelfde als voor senioren, maar het Weerprotocol vraagt clubs wel om naar de leeftijd te kijken. Jonge kinderen bewegen minder intensief en koelen sneller af, dus bij harde wind en een lage gevoelstemperatuur is dat voor een jeugdteam eerder een reden om niet te spelen dan voor een seniorenteam. Ter vergelijking: de KNHB koppelt code geel voor kou aan een gevoelstemperatuur onder de min 15 graden en code oranje aan een gevoelstemperatuur onder de min 20.

Gaat de wedstrijd wel door, dan helpen een goede warming-up, bedekte armen en benen, een muts in de rust en voldoende drinken. Het Bondsreglement (artikel 12.2) staat uitdrukkelijk toe om onder het clubtenue een legging en een shirt met lange mouwen te dragen. Wat je kind verder aantrekt bij kou en regen, lees je in hockeytraining in kou en regen. Voor senioren staat hetzelfde in trainen in de winter. Hoe je de kans op blessures in de kou kleiner maakt, lees je in de warming-up.

Wat gebeurt er met een afgelaste wedstrijd?

Een afgelaste veldwedstrijd wordt ingehaald, in principe op de eerstvolgende inhaaldag uit de speeldagenkalender van je district. Is op die inhaaldag het veld van de thuisclub weer onbespeelbaar, terwijl het veld van de bezoekers wel bespeelbaar is, dan verhuist de wedstrijd naar de bezoekers. Dat geldt niet voor de hoogste niveaus. Clubs mogen samen een andere datum afspreken: eerder spelen mag altijd, later spelen in de districtscompetities alleen met toestemming en voor de tweede volgende speelronde.

In de zaal werkt het anders. Bij extreem weer worden zaalwedstrijden in principe alleen door de competitieleiding afgelast, en afgelaste zaalwedstrijden worden meestal niet ingehaald. Wil je weten hoe zaalhockey verder verschilt, lees dan de zaalhockey-spelregels.

Waarom de winterstop zoveel opvangt

De veldcompetitie stopt elk seizoen eind november en hervat begin maart; daartussen speelt de competitie in de zaal. De koudste weken van het jaar vallen dus grotendeels in de zaalperiode. In de praktijk raken vorstafgelastingen op het veld vooral de laatste speelrondes voor de winterstop en de eerste rondes in maart. De exacte data verschillen per district en staan in de speeldagenkalender. Omdat inhaaldagen rond de feestdagen schaars zijn, schuift een afgelaste novemberwedstrijd soms ver naar achteren in het seizoen. Wil je zien hoe dat in jouw poule uitpakt, kijk dan op de standen.

Wat doe je zelf als speler of ouder?

• Kijk op de ochtend van de wedstrijd eerst in de app of op de site van je club, en bij extreem weer op de afgelastingenpagina van de KNHB.
• Bel niet zelf de tegenstander. De afmelding loopt via de wedstrijdsecretarissen van beide clubs.
• Ga je op reis en is het glad op de weg, dan beslist je eigen club of de reis veilig is.
• Kom je bij onweer al op de club, wacht dan binnen tot de scheidsrechters het veld weer vrijgeven.