De shoot-out bij O10: zo neem je hem goed (en zo train je hem)

Bij O10 is de shoot-out geen serie na het eindsignaal, maar een spelmoment ín de wedstrijd. Sinds september 2023 vervangt hij de strafcorner: maakt de verdedigende partij een overtreding in de eigen cirkel, dan neemt een aanvaller de bal mee vanaf de middenlijn en probeert die één tegen één de keeper te passeren. Na afloop valt er ook niets te beslissen, want bij O10 is er geen ranglijst. Zoek je de "grote" shoot-outserie van het tv-hockey — vijf nemers, acht seconden op de klok, sudden death — dan kijk je dus naar iets anders. Hieronder lees je precies hoe de O10-variant werkt, hoe je kind hem goed neemt en hoe je hem op de training slijpt.

Waarom O10 een shoot-out heeft in plaats van een strafcorner

De strafcorner vraagt veel: aangeven, stoppen, pushen of slaan, en dat alles onder druk. Dat is veel gevraagd voor kinderen van acht of negen. Sinds september 2023 is de strafcorner bij O10 daarom vervangen door de shoot-out: een één-tegen-één-duel met de keeper dat veel beter aansluit bij wat kinderen op deze leeftijd al kunnen, en dat ze veel leert over drijven, kijken en afronden.

De aanleiding is dezelfde gebleven: een overtreding van de verdedigende partij in de eigen cirkel. Waar oudere teams een strafcorner krijgen, krijgt de aanvallende partij bij O10 een shoot-out. Twee andere spelsituaties bestaan daarnaast gewoon nog: de strafbal (wanneer een verdediger een duidelijk doelpunt voorkomt) en de lange corner, die vanaf ongeveer twintig meter wordt genomen.

De regels op een rij

Zo verloopt de shoot-out bij O10 volgens de KNHB-regelkaart:

• De nemer start met de bal aan de stick op de middenlijn.
• Alle andere spelers — van beide teams — wachten in de cirkel aan de aanvalskant.
• De spelbegeleider fluit als startsignaal; daarna mag de nemer vertrekken.
• Er is geen tijdslimiet: de nemer mag er rustig de tijd voor nemen.
• Zodra de shoot-out is genomen, mogen de andere spelers uit de cirkel komen en meedoen — het spel gaat gewoon verder, dus ook een rebound telt.
• Wisselen tijdens de shoot-out mag niet; de spelers die op het veld staan, maken hem af.
• Het team bepaalt zelf wie hem neemt. De KNHB adviseert te rouleren, zodat meer kinderen ervaring opdoen.

De actuele regelkaarten per leeftijdscategorie vind je bij het competitieaanbod jongste jeugd van de KNHB.

Het verschil met de shoot-out die je bij de junioren-play-offs en op tv ziet, is groter dan je zou denken:

	Shoot-out bij O10	"Grote" shoot-out
Wanneer	tijdens de wedstrijd, na een verdedigende overtreding in de cirkel	na afloop, om een beslissing te forceren (play-offs, beslissingswedstrijden)
Startpunt	middenlijn	23-meterlijn
Tijdslimiet	geen	8 seconden
Nemers	team kiest zelf, rouleren geadviseerd	serie van vijf vaste nemers om-en-om, daarna sudden death

De vaardigheid is wél dezelfde: met de bal aan de stick een keeper verslaan. Wat je kind nu leert, neemt het dus rechtstreeks mee naar de oudere leeftijdscategorieën.

Zo neem je hem: vier dingen die werken

De tips die coaches rond het NK Shoot-out meegeven, gelden bij O10 net zo goed — alleen zonder tijdsdruk.

Kies je plan vóór het fluitsignaal

Het grootste risico bij een shoot-out is overdenken. Wie onderweg nog moet beslissen, twijfelt vlak voor de keeper en schiet in paniek. Spreek daarom vooraf een plan af: bijvoorbeeld "ik ga rechts om de keeper heen" of "ik schuif de bal laag in de verre hoek". Een ingesleten plan geeft juist kinderen houvast.

Loop niet in één tempo

Een nemer die in één constant tempo op het doel af dribbelt, is voor een keeper makkelijk te lezen. Drijf rustig aan, houd je hoofd omhoog om te zien wat de keeper doet, en versnel vlak vóór de keeper. Die tempowissel is het moment waarop de meeste keepers een beslissing forceren — en dus fouten maken.

Trek breed en speel de keeper voorbij

Het "rondje om de keeper" is niet voor niets de meest gebruikte oplossing: wie breed wegtrekt van de keeper, legt de bal buiten diens bereik en heeft daarna een leeg doel voor zich. Belangrijk is het woord "breed" — trek je te krap weg, dan tikt de keeper de bal alsnog aan. Bij O10 is hier alle tijd voor, want er is geen klok.

Rond laag af

Hoog mikken oogt spectaculair, maar is voor kinderen technisch lastig en gaat vaak over het doel. Laag afronden is kansrijker: een lage backhand, of een push langs de voet van de keeper. Een rustige schuiver in de hoek verslaat vrijwel elk paniekschot. Wil je breder werken aan afronden, lees dan ook meer goals scoren.

Zo train je hem

De shoot-out is een dankbaar trainingsonderdeel, omdat kinderen hem zelf als hoogtepunt zien. Een paar richtlijnen:

• Laat álle kinderen nemen. Rouleren is het KNHB-advies voor de wedstrijd, dus train ook zo. Niet alleen de handigste dribbelaar, maar iedereen — juist de kinderen die het spannend vinden, groeien hiervan.
• Maak er een spelvorm van. Sluit de training af met een shoot-outronde: iedere speler twee pogingen, of "winnaar blijft staan". De wedstrijdvorm went kinderen aan het beetje spanning dat er in een echte wedstrijd ook is.
• Beoordeel het plan, niet alleen raak of mis. Vraag vooraf wat het plan is en achteraf of het is uitgevoerd. Een goed uitgevoerd plan dat net naast gaat, is meer waard dan een gelukstreffer.
• Kijk samen terug. Een kleine trainingsstudie liet zien dat gericht terugkijken en nabespreken van pogingen de conversie merkbaar verhoogt. Op O10-niveau hoeft dat geen videoanalyse te zijn: kort samen benoemen wat werkte, is al genoeg.

Materiaal speelt mee, maar bescheiden: een stick met de juiste lengte maakt drijven en laag afronden een stuk makkelijker. In onze koopgidsen voor hockeysticks lees je waar je op let.

Voor keepers: rust is je wapen

Ook de keeper kan de shoot-out trainen. De drie basisregels: blijf zo lang mogelijk staan (wie vroeg valt, is makkelijk te passeren), kom rustig uit om de hoek te verkleinen, en dwing de nemer naar één kant door net iets naast het midden te staan. Bij senioren werkt tijdrekken in het voordeel van de keeper, omdat de acht seconden wegtikken. Bij O10 is er geen klok, dus daar geldt vooral: rustig blijven en de nemer het initiatief laten nemen.

Hoe verder na O10

Wordt je kind hier goed in, dan is er een vervolg. Het jaarlijkse NK Shoot-out is voor jeugd tot en met 17 jaar dé KNHB-route om in dit onderdeel te groeien, via club- en districtskampioenschappen.

Daarna verandert het spel. Sinds seizoen 2025-2026 spelen O11-teams negen tegen negen op een driekwart veld, mét ranglijst en mét de standaard elftalspelregels — inclusief strafcorner (vanaf seizoen 2026-2027 verplicht voor alle verenigingen). De shoot-out als cornervervanger verdwijnt daar dus weer uit de wedstrijd. Wil je vooruitkijken, lees dan hoe je verdedigt met een O11-team en hoe de aanvallende strafcorner bij O12 in elkaar zit.

Tot slot een misverstand dat blijft rondzingen: in geen enkele jeugdcompetitie volgt er standaard een shoot-outserie na een gelijkspel. Een gelijkspel blijft gewoon staan. Shoot-outs na afloop zie je alleen bij play-offs en beslissingswedstrijden — en dan pas jaren na O10.