Scheenbeschermers en bitje: de juiste maat kiezen en op maat maken

Van alle hockeyspullen zijn scheenbeschermers en een bitje de goedkoopste, en tegelijk de enige twee die het reglement verplicht stelt voor veldspelers. Juist daarom worden ze vaak achteloos gekocht: de eerste de beste maat, het goedkoopste bitje uit het clubhuis. Dat is jammer, want het verschil tussen goed en slecht passend is hier het verschil tussen beschermd zijn en het gevoel hebben beschermd te zijn.

Wat het reglement vraagt

Het KNHB-spelreglement schrijft voor veldspelers in bondswedstrijden scheen- en enkelbeschermers en een bitje voor. Dat geldt ook voor de competitievormen van de jongste jeugd. Op de training is het formeel geen bondsregel, maar de meeste clubs verplichten het zelf, en verstandig is het altijd. Let op het woord enkel: een korte scheenbeschermer die op de enkel stopt volstaat niet als hij de enkel niet meebeschermt. Bij twijfel vul je een kort model aan met losse enkelbeschermers. De actuele regeltekst vind je bij de spelregeldocumenten van de KNHB.

Scheenbeschermers: maat op kuitlengte

Een scheenbeschermer hoort van net onder de knie tot op de enkel te zitten. De maten lopen van 3XS tot XL en verschillen per merk, dus kijk niet naar de kledingmaat maar meet de lengte van het onderbeen en houd de maattabel van het model aan. Te lang stoot tegen de knie en wordt afgezet; te kort laat een stuk scheen open. Schuift een beschermer, dan is hij bijna altijd een maat te groot.

Voor de jongste jeugd zijn modellen met een zachte, flexibele schaal het prettigst: licht en zonder harde randen. Senioren en wedstrijdspelers kiezen een harde schaal met foam eronder, die een bal of stick het best opvangt. Mesh-modellen ademen beter op warme dagen, wasbare modellen zijn een uitkomst bij kinderen die elke week trainen. Een hockeysok eroverheen en eventueel een elastiek houden de beschermer op zijn plaats.

Het bitje: junior of senior, en zelf op maat maken

De meeste bitjes bestaan in een junior- en een seniormaat. Junior is bedoeld voor het wisselgebit en een kleinere mond, senior voor het blijvende gebit; voor de allerkleinsten is er soms een mini. Twijfel je bij een tiener, kies dan het bitje dat zonder klemmen blijft zitten en de tanden volledig bedekt.

Een zelf te vormen bitje maak je thuis op maat: kort in warm water volgens de gebruiksaanwijzing, over de boventanden plaatsen, zacht dichtbijten en met lippen en tong aandrukken, dan laten afkoelen. Een goed gevormd bitje blijft zonder klemmen zitten, laat je normaal ademen en praten en drukt niet op de tanden. Lukt het niet in een keer, dan kun je het meestal opnieuw vormen. Doe dit bij een kind samen, en laat het thuis eerst wennen, bijvoorbeeld tijdens het tv-kijken.

Een bitje is bovendien een terugkerende aankoop. Zodra het scheurt, uitgebeten is of niet meer goed blijft zitten, en bij kinderen zodra er tanden wisselen, moet er een nieuwe komen. Reken bij wekelijks gebruik op een nieuw bitje per seizoen, bij een kind in het wisselgebit soms vaker. Daarom is een goedkoop juniorbitje voor een kind de verstandige keuze, en niet het duurste model.

Met een beugel

Met een beugel past een gewoon bitje niet: het klemt op de brackets, beschadigt de beugel en beschermt de lippen niet tegen de metalen delen. Een beugelbitje is gemaakt van zachter materiaal en laat ruimte voor brackets en draad. Veel beugelbitjes vorm je niet of maar licht, juist omdat de beugel verandert; volg de gebruiksaanwijzing en laat het bij twijfel aanpassen door de orthodontist of tandarts. Zij kunnen controleren dat de randen niet omslaan en dat het bitje voldoende houvast heeft. De beste pasvorm met een beugel is een bitje dat de orthodontist op maat maakt; dat moet bij elke grote aanpassing van de beugel opnieuw.

Wanneer een op maat gemaakt bitje

Een bitje op maat via de tandarts of orthodontist heeft de beste pasvorm en is de premiumoptie: vooral voor wie veel speelt, een beugel draagt of met een zelf gevormd bitje niet uit de voeten kan. Voor de meeste spelers, en zeker voor kinderen in het wisselgebit, is een goed zelf gevormd bitje ruim voldoende.

Alle scheenbeschermers en bitjes met de prijs per winkel staan in de vergelijkingen van scheenbeschermers en hockeybitjes. Wat verder verplicht is en wat advies, van het masker bij de strafcorner tot de keeper, lees je in bescherming bij hockey: wat is verplicht en wat is advies.