---
title: "Van veldscheidsrechter naar zaalhockey fluiten: dit moet je weten"
description: "Zaalhockey fluiten vraagt een andere bril dan veld. De vier grootste omschakelingen: alleen de push is toegestaan (elke slag, slapshot of schuifslag fluit je af), elke hervatting is een vrije push met tegenstanders op 3 meter, de strafcorner kent een 30-secondenregime dat je actief managet, en kaarten hebben eigen tarieven: groen 1 minuut, geel 2 of 4. Deze gids zet per onderdeel op een rij wat je anders moet beoordelen, op basis van het KNHB Spelreglement Zaalhockey vanaf november 2025 en de Afspraken Arbitrage Zaalhockey 2025-2026."
category: regels
level: gevorderd
author: "Daan Veldkamp"
authorRole: "Keeper-analist"
authorUrl: https://hockeystanden.nl/auteur/daan-veldkamp
publishedAt: 2026-07-03
lastUpdated: 2026-07-02
updatedAt: 2026-07-03T12:00:37.294Z
canonical: https://hockeystanden.nl/kennis/veld-naar-zaal-scheidsrechter
tags: ["regels", "scheidsrechter", "zaalhockey", "arbitrage", "strafcorner", "kaarten", "balk", "KNHB"]
---

# Van veldscheidsrechter naar zaalhockey fluiten: dit moet je weten

> Zaalhockey fluiten vraagt een andere bril dan veld. De vier grootste omschakelingen: alleen de push is toegestaan (elke slag, slapshot of schuifslag fluit je af), elke hervatting is een vrije push met tegenstanders op 3 meter, de strafcorner kent een 30-secondenregime dat je actief managet, en kaarten hebben eigen tarieven: groen 1 minuut, geel 2 of 4. Deze gids zet per onderdeel op een rij wat je anders moet beoordelen, op basis van het KNHB Spelreglement Zaalhockey vanaf november 2025 en de Afspraken Arbitrage Zaalhockey 2025-2026.

Als veldscheidsrechter neem je een getraind oog mee de zaal in, maar een deel daarvan moet je opnieuw kalibreren. De kern: je fluit op de push in plaats van de slag, tegenstanders staan bij elke hervatting op 3 meter in plaats van 5, de strafcorner manage je actief binnen 30 seconden en de kaartenladder is korter en sneller. Daar komt een spelelement bij dat het veld niet kent: de balk. Hieronder loop je de beoordelingen langs die anders zijn, met steeds erbij of een regel uit het reglement komt of uit de arbitrageafspraken.

## Twee documenten, twee soorten regels

Voor het seizoen 2025-2026 werk je met het KNHB Spelreglement Zaalhockey, geldig vanaf november 2025 (zonder spelregelwijzigingen ten opzichte van vorig seizoen), plus de [Afspraken Arbitrage Zaalhockey 2025-2026](https://media.static-hw.nl/media/62eb7a1d-c28e-48a3-a1cc-fa28e1baa662/afspraken-arbitrage-zaalhockey-2025-2026.pdf) en de Standaard Afspraken Arbitrage Zaalhockey 2025-2026. Het onderscheid telt: het reglement bevat de spelregels, de afspraken zijn een nadere toelichting en leidraad voor de interpretatie. Alles staat op de [zaalspelregelpagina van de KNHB](https://www.knhb.nl/competitie/zaalcompetitie/regelgeving/spelregels).

Weet ook waar de KNHB bewust afwijkt van de FIH. Nederland speelt 2 x 20 minuten, terwijl de FIH internationaal sinds de zaaleditie van 2019 4 x 10 speelt (huidige FIH-editie: [Rules of Indoor Hockey van december 2023](https://www.fih.hockey/static-assets/pdf/fih-rules-of-indoor-hockey-2023.pdf)). En bij gevaarlijk spel met een hoge bal legt regel 9.8 de straf op de plaats waar de bal gevaarlijk werd gespeeld, niet waar hij neerkomt; de KNHB zet het ontwijkcriterium daarbij in de regeltekst zelf, waar de FIH het als toelichting geeft.

## Alleen de push: de 50 centimeter vuistregel

De grootste omschakeling in je waarneming zit in regel 9.5: slag, slapshot, flats en schuifslag zijn allemaal verboden, alleen de push mag. Dit wordt je meest gefloten nieuwe beoordeling, want een strakke schuifslag lijkt bedrieglijk veel op een harde push. De afspraken geven een praktijkgrens: start de beweging meer dan 50 centimeter van de bal, dan beoordeel je hem als slag.

Ook de hoge bal weegt anders. Een pass mag ongeveer 10 centimeter hoog zijn, zolang geen tegenstander er last van heeft (regel 9.9 plus afspraken). Aantoonbare hinder vraagt twee dingen tegelijk: de tegenstander is binnen speelafstand en doet een actieve speelpoging. Zonder die combinatie speel je door.

## De balk: insluiten of opsluiten

Regel 9.19 en het afsprakenhoofdstuk over insluiten versus opsluiten regelen het duel aan de balk. Opzettelijk vastklemmen van de bal is een overtreding; loopt de bal onopzettelijk klem, dan volgt een bully. Het onderscheid dat je moet leren zien: bij insluiten is er nog een opening die de balbezitter niet benut. Dan manage je eerst verbaal ("maak ruimte", "de balk is open"); doet de balbezitter na maximaal twee instructies niets, dan fluit je een onopzettelijke overtreding van de balbezitter. Bij opsluiten is er geen opening meer: altijd een overtreding van de verdedigers, en in hun eigen cirkel riskeren zij een strafcorner. Het spoorboomeffect, een opening steeds openen en sluiten, is eveneens verboden.

### In het blok spelen: drie criteria

De Afspraken 2025-2026 hebben de lijn voor "in het blok spelen" aangescherpt. Je fluit alleen als drie criteria tegelijk gelden: de bal wordt binnen 3 meter gespeeld, hard en gevaarlijk tegen stick of stickhand, en de stick lag al plat voordat de bal werd gespeeld. Is dat zo, dan beoordeel je de actie altijd als opzettelijk: een strafcorner (overal op eigen helft; in de cirkel geeft dit geen strafbal) plus een persoonlijke straf. De ladder: eerste keer groen, tweede keer geel 2 minuten, derde keer opnieuw geel 2 minuten. Een pirouette in het blok is direct geel 4 minuten. Rolt de bal zacht tegen een liggende stick, of zou hij er sowieso langs zijn gegaan, dan is er geen overtreding.

## Liggend verdedigen: alleen de keeper

De klassieke ligger, de uitloper die liggend de corner verdedigde, is al ruim voor 2011 uit de FIH-regels verdwenen. De huidige lijn (regels 9.12 en 10.5) is simpel: veldspelers mogen nooit liggend spelen. Alleen de keeper mag dat, en uitsluitend zolang bal en keeper allebei volledig in de eigen cirkel zijn. Speelt de keeper liggend daarbuiten, dan geef je een strafcorner.

## Spelhervattingen: alles op 3 meter

Elke hervatting is een vrije push: bal stil, alleen pushen, tegenstanders op 3 meter. Op de aanvalshelft mag de bal pas de cirkel in nadat hij 3 meter heeft afgelegd of door een verdediger is aangeraakt; spelen via de balk mag, mits de bal eerst 3 meter heeft gerold. Een verdediger die niet op 3 meter staat en toch ingrijpt, bestraf je met een strafcorner.

De inpush over de balk neem je binnen het veld op maximaal 1 meter van de plek, de uitpush op maximaal 9,10 meter van de achterlijn, en de lange corner op de middenlijn, recht tegenover de plek. De verdediging mag een vrije push binnen 9,10 meter van de achterlijn (ook in de cirkel) evenwijdig aan de balk oplijnen tot maximaal 9,10 meter van de achterlijn. De bully, ook je uitweg bij een onopzettelijk klemgeraakte bal, leg je nooit binnen 9 meter van de achterlijn of binnen 3 meter van de cirkelrand.

| Beoordeling | Veld | Zaal |
| --- | --- | --- |
| Afstand tegenstanders bij hervatting | 5 meter | 3 meter |
| Cirkelbetreding na aanvallende hervatting | 5 meter afgelegd of aanraking verdediger | 3 meter afgelegd of aanraking verdediger |
| Cornerregels vervallen | bal 5 meter buiten de cirkel | bal 3 meter buiten de cirkel |
| Groene kaart | 2 minuten | 1 minuut |
| Gele kaart | 5 of 10 minuten | 2 of 4 minuten |

## De strafcorner: jouw grootste managementklus

Na toekenning zet je spel en tijd stil. Het reglement bepaalt dat de teams binnen 30 seconden klaar moeten staan; de Afspraken 2025-2026 vullen aan hoe je dat managet: geef de countdown door op 20, 10 en 5 seconden (tel niet hardop van 5 naar 0 af) en geef een groene kaart aan wie na 30 seconden niet klaarstaat. Voor de verdediging betekent dat de corner verdedigen met een verdediger minder. Bij een re-take of na tijdstilstand start geen nieuwe 30 seconden en hoeven de teams zich niet opnieuw te verzamelen op de kop van de cirkel.

Controleer de opstelling: de keeper in het doel, maximaal vijf andere verdedigers achter de achterlijn, en de niet-deelnemende verdedigers op de andere speelhelft binnen 9,10 meter van de achterlijn. Die uitwijkplek is sinds de FIH-zaaleditie van 2019 veranderd; de oude instructie "achter de middenlijn" circuleert nog, maar is achterhaald. In de uitvoering geldt: scoren kan pas nadat de bal buiten de cirkel is geweest, er is geen stopeis en geen verplicht schot, en de cornerregels vervallen zodra de bal meer dan 3 meter buiten de cirkel komt. Springt de bal bij het stoppen buiten de cirkel op, of rolt hij over een bolle stick, dan geef je altijd een vrije push aan de verdediging. Bij breaking (13.6): een te vroege aanvaller kost de aangever een gang naar de overkant en de corner gaat over; een te vroege verdediger gaat zelf naar de overkant en is niet vervangbaar; is de keeper te vroeg, dan verdedigt het team met een veldspeler minder.

Twee dossiers moet je paraat hebben. Het masker: afdoen bij de eerste veilige mogelijkheid, al mag een verdediger het op eigen helft zonder consequentie dragen tot een geschikte gelegenheid. Een verdedigende actie na de eerstvolgende spelhervatting met masker op is een strafcorner, nooit een strafbal. De hervatting direct na de corner mag met masker op, maar niet als selfpass-loopactie (een tikje plus directe pass mag). Gooit een speler beschermspullen gevaarlijk weg en raakt hij een tegenstander, scheidsrechter of toeschouwer, dan volgt strafcorner plus geel 2 minuten, waar dan ook op het veld (aanscherping van seizoen 2025-2026). De wissel: wisselen tijdens de corner is verboden, met als enige uitzondering een geblesseerde of gestrafte verdedigende keeper; een verkeerde wissel bestraf je met een strafcorner tegen. Twijfel je in de cirkel tussen de zware en de lichte spelstraf, lees dan [strafbal of strafcorner](/kennis/strafbal-of-strafcorner); het veldperspectief staat in [strafcorner verdedigen](/kennis/strafcorner-verdedigen).

## Kaarten en tijd: korter en sneller

De zaal kent eigen tarieven: groen 1 minuut, geel 2 of 4 minuten, rood de rest van de wedstrijd, en een tweede gele kaart is rood. De 4 minuten reserveer je voor ernstige of fysieke overtredingen, het beeld "speler neer". Kopieer de veldtarieven (groen 2, geel 5 of 10) dus niet. Kaarten aan de aanvoerder in die rol en kaarten aan dezelfde persoon als speler tellen niet bij elkaar op. Voor elke kaart zet je de tijd stil; de klok gaat weer aan zodra de speler het veld af is. De straf wordt uitgezeten op de strafbank bij de wedstrijdtafel, en in de praktijk geeft de wedstrijdtafel het terugkeerteken (formeel staat in regel 14.2 dat de scheidsrechter terugkeer toestaat). Uitgangspunt is "tijd is tijd", met een nuance: bij een cornersituatie mag de gestrafte terugkomen zolang de teams duidelijk nog niet klaarstaan. Voor teambegeleiders geldt KNHB-regel 14.6: groen is 1 minuut niet coachen, geel is 4 minuten tribune, rood is de zaal verlaten, en het team speelt die tijd met een speler minder.

Wanneer trek je hem? De kaartlijn uit de afspraken: crowding is groen, hevig protest is in de basis groen en bij ernst geel, en ernstig provoceren (een wegwerpgebaar, cynisch applaus) is direct geel. De klok loopt door na een doelpunt en bij wissels, staat stil bij een strafbal, en het einde van een helft verleng je om een toegekende strafcorner af te maken. De volledige vergelijking van de tarieven staat in [kaarten en tijdstraffen](/kennis/kaarten-en-tijdstraffen).

## Positionering en samenwerking in de zaal

Je fluit met zijn tweeen, ieder primair de eigen helft en exclusief de cirkelbeslissingen daar. Fluiten jullie vrijwel gelijktijdig, dan beslist volgens KNHB-regel 3.3c de scheidsrechter op wiens helft het gebeurde. Het arbitragedeel (3.4) geeft de basispositionering: loop op je eigen helft met de middenlijn aan je linkerhand. Speelt de bal tussen middenlijn en cirkel, dan blijf je dicht bij je eigen balk; verplaatst het spel zich naar de cirkel, dan kom je verder het veld in, zo nodig tot in de cirkel. Bij een strafbal sta je rechts achter de nemer, je collega op de achterlijn naast het doel.

Twee zaalsignalen om te oefenen: de strafcorner geef je aan met beide armen horizontaal richting het doel, en drie gestrekte vingers vormen het afstandssignaal voor 3 meter. Tijdsignalen richt je op de wedstrijdtafel. De toon van de Afspraken 2025-2026 is verder helder: manage proactief, speel voordeel voor de flow, fluit samen en steek over om je collega te helpen, en verwijs discussies naar de kantine, want het zaalschema is krap.

Tot slot de jeugd: bij de jongste jeugd in de zaal (O8, O9 en O10) staan speelbegeleiders langs het veld, geen scheidsrechters, zonder kaarten en zonder strafcorners. Vanaf O12 geldt het volledige zaalreglement, inclusief het kaartregime van de senioren. De spelersversie van deze regels deel je via [de zaalhockey spelregels](/kennis/zaalhockey-spelregels).

## Veelgestelde vragen

### Wat is het verschil tussen insluiten en opsluiten aan de balk?

Bij insluiten is er nog een opening die de balbezitter niet benut; bij opsluiten is er geen opening meer. Insluiten manage je eerst verbaal, met aanwijzingen als "maak ruimte". Handelt de balbezitter na maximaal twee instructies niet, dan fluit je een onopzettelijke overtreding van de balbezitter. Opsluiten is altijd een overtreding van de verdedigers; gebeurt het in hun eigen cirkel, dan riskeren zij een strafcorner. Het steeds openen en sluiten van de opening, het spoorboomeffect, is ook verboden. Loopt de bal onopzettelijk klem zonder dat iemand iets te verwijten valt, dan hervat je met een bully. Dit onderscheid komt uit de Afspraken Arbitrage Zaalhockey 2025-2026, als uitwerking van regel 9.19.

### Hoe manage ik de 30 seconden bij een zaal-strafcorner?

Zet spel en tijd stil en geef de teams maximaal 30 seconden om klaar te staan; die termijn staat in het KNHB Spelreglement Zaalhockey (editie vanaf november 2025). De Afspraken Arbitrage Zaalhockey 2025-2026 beschrijven hoe je dat actief managet: geef de resterende tijd door op 20, 10 en 5 seconden, tel niet hardop van 5 naar 0 af, en geef een groene kaart aan wie na 30 seconden niet klaarstaat. Voor de verdediging betekent dat de corner verdedigen met een verdediger minder. Bij een re-take of na het stilzetten van de tijd begint geen nieuwe periode van 30 seconden en hoeven de teams zich niet opnieuw te verzamelen op de kop van de cirkel.

### Wanneer geef ik in de zaal 2 en wanneer 4 minuten geel?

Standaard geef je 2 minuten; 4 minuten reserveer je voor ernstige of fysieke overtredingen, het beeld "speler neer". De zaaltarieven zijn vast: groen 1 minuut, geel 2 of 4 minuten, rood de rest van de wedstrijd, en een tweede gele kaart betekent rood. Gebruik dus niet de veldtarieven van 5 of 10 minuten. Je zet de tijd stil om de kaart te geven en start de klok weer zodra de speler het veld af is. Een voorbeeld uit de kaartenladder van de Afspraken 2025-2026: een pirouette in het blok is direct geel 4 minuten.

### Wij floten allebei tegelijk: wie beslist?

De scheidsrechter op wiens helft de overtreding gebeurde beslist. Dat staat in KNHB-regel 3.3c voor situaties waarin beide scheidsrechters vrijwel gelijktijdig fluiten. Ieder van jullie heeft primair de eigen helft, met exclusieve cirkelbeslissingen op die helft. De arbitrageafspraken moedigen aan om samen te fluiten en over te steken om je collega te helpen, maar bij een dubbel fluitsignaal geeft de helft waar het gebeurde de doorslag.

### Mag een speler in de zaal met zijn stick plat op de grond verdedigen?

Ja, een platte stick op de vloer is op zichzelf toegestaan. Je fluit pas voor "in het blok spelen" als drie criteria tegelijk gelden: de bal wordt binnen 3 meter gespeeld, hard en gevaarlijk tegen de stick of stickhand, en de stick lag al plat voordat de bal werd gespeeld. Dan beoordeel je de actie als opzettelijk: strafcorner (overal op eigen helft, in de cirkel geen strafbal) plus een persoonlijke straf, eerste keer groen en daarna geel 2 minuten. Rolt de bal zacht tegen een liggende stick of zou hij er toch langs zijn gegaan, dan speel je door. Let op: dit gaat over de stick. Liggend spelen met het lichaam mag een veldspeler nooit; dat is alleen de keeper toegestaan, met bal en keeper volledig in de eigen cirkel. De drie criteria zijn een aanscherping in de Afspraken Arbitrage Zaalhockey 2025-2026.