---
title: "Keeperregels in het hockey: wat mag een keeper wel en niet?"
description: "In de eigen cirkel mag een hockeykeeper de bal spelen met stick, legguards, hand of elk ander lichaamsdeel, zolang de stick in de hand blijft. Buiten de cirkel telt alleen de stick, en buiten het eigen 23-metergebied doet hij niet mee aan het spel, behalve om zelf een strafbal te nemen. Sinds 1 augustus 2019 (de KNHB-ingangsdatum) is het bovendien simpel: een team speelt met een volledig uitgeruste keeper of met 11 veldspelers, iets ertussenin bestaat niet meer. Dit artikel zet alle keeperregels op een rij, van cirkel tot strafcorner, strafbal, kaarten, zaal en jeugd."
category: regels
level: beginner
author: "Daan Veldkamp"
authorRole: "Keeper-analist"
authorUrl: https://hockeystanden.nl/auteur/daan-veldkamp
publishedAt: 2026-07-03
lastUpdated: 2026-07-03
updatedAt: 2026-07-03T12:29:14.180Z
canonical: https://hockeystanden.nl/kennis/keeperregels
tags: ["regels", "keeper", "doelverdediger", "cirkel", "strafcorner", "strafbal", "vliegende keep", "zaalhockey"]
---

# Keeperregels in het hockey: wat mag een keeper wel en niet?

> In de eigen cirkel mag een hockeykeeper de bal spelen met stick, legguards, hand of elk ander lichaamsdeel, zolang de stick in de hand blijft. Buiten de cirkel telt alleen de stick, en buiten het eigen 23-metergebied doet hij niet mee aan het spel, behalve om zelf een strafbal te nemen. Sinds 1 augustus 2019 (de KNHB-ingangsdatum) is het bovendien simpel: een team speelt met een volledig uitgeruste keeper of met 11 veldspelers, iets ertussenin bestaat niet meer. Dit artikel zet alle keeperregels op een rij, van cirkel tot strafcorner, strafbal, kaarten, zaal en jeugd.

De kern van de keeperregels past in drie zinnen. In de eigen cirkel mag de keeper de bal stoppen, wegspelen of van richting veranderen met de stick, de beschermende uitrusting of elk deel van het lichaam, zolang de stick in de hand blijft. Buiten de cirkel mag hij de bal alleen met de stick spelen, ook binnen het eigen 23-metergebied. En buiten dat 23-metergebied mag hij niet aan het spel deelnemen, op een uitzondering na: het zelf nemen van een strafbal.

Dit artikel volgt het [KNHB Spelreglement Veldhockey vanaf 1 augustus 2025](https://media.static-hw.nl/media/b991389e-ca32-42fd-9598-12f264e02d46/spelreglement-veld-vanaf-1-augustus-2025-2.pdf). Waar de FIH Rules of Hockey 2026, internationaal geldig per 1 maart 2026, iets anders zegt, staat dat er expliciet bij.

## Wat mag de keeper in de eigen cirkel

Regel 10.2 geeft de keeper in de eigen cirkel ruime rechten. Met de bal in de cirkel en de stick in de hand mag hij de bal met de stick, de beschermende uitrusting of enig deel van het lichaam wegspelen, stoppen of van richting veranderen. Elke richting is toegestaan, ook over de eigen achterlijn. De voetregel voor veldspelers (9.11) geldt hier dus niet: de keeper mag in de eigen cirkel gewoon schoppen en met hand, arm of lichaam stoppen. De FIH heeft deze regel in de [Rules of Hockey 2026](https://www.fih.hockey/static-assets/pdf/fih-Rules-of-hockey-2026-final.pdf) opnieuw geformuleerd om de laatste onzekerheid over armen en handen weg te nemen; de KNHB-tekst van 2025 beschrijft die rechten al in vrijwel dezelfde bewoordingen.

Twee grenzen bewaken het evenwicht. De eerste is gevaar: de keeper mag zijn uitrusting niet misbruiken, en hoog wegtrappen wordt beoordeeld met dezelfde gevarentoets als elke andere hoge bal. De tweede staat in regel 10.3: liggend redden mag, op de bal gaan liggen niet.

Een toepassing die keepers geregeld verrast: ook de keeper moet 5 meter afstand geven aan een tegenstander die een neerkomende hoge bal ontvangt. De regel spreekt van spelers en maakt voor de doelverdediger geen uitzondering. Hoe die situaties werken, lees je in [de regels rond de hoge bal](/kennis/hoge-bal-regels).

## Cirkel, 23 meter en daarbuiten

De actieradius van de veldkeeper is in drie zones samen te vatten.

| Zone | Wat mag de keeper |
| --- | --- |
| Eigen cirkel | Bal spelen met stick, uitrusting of elk lichaamsdeel (stick in de hand) |
| Eigen 23-metergebied, buiten de cirkel | Alleen met de stick spelen |
| Buiten het eigen 23-metergebied | Niet aan het spel deelnemen; enige uitzondering: zelf een strafbal nemen |

De helm blijft daarbij op; alleen voor het zelf nemen van die strafbal mag hij af.

Rond de achterlijn geldt een verschil dat veel discussie scheelt. Speelt een verdediger de bal opzettelijk over de eigen achterlijn, dan volgt een strafcorner. Kaatst de bal onopzettelijk via de keeper of zijn uitrusting over de achterlijn, dan is dat uitgezonderd en volgt een lange corner.

## Keeper of 11 veldspelers: het einde van de vliegende keep

Tot 2019 kon een team een veldspeler met keeperrechten opstellen, de klassieke vliegende keep. Die tussenvorm bestaat niet meer. De FIH schafte hem per 1 januari 2019 af via een verplichte experimentele regel en haalde de optie in de editie van januari 2022 definitief uit de regeltekst. De KNHB voerde de wijziging door [per 1 augustus 2019](https://www.knhb.nl/nieuws/regelwijzigingen-alle-elftalwedstrijden-in-vier-kwarten-de-vliegende-keeper-verdwijnt), met ingang van seizoen 2019-2020.

Sindsdien is regel 2.2 binair: een team speelt of met een volledig uitgeruste doelverdediger, of met 11 veldspelers. Bij 11 veldspelers heeft niemand keeperrechten en mag dus niemand de bal in de eigen cirkel met het lichaam spelen. Elke overgang tussen de twee opties loopt via een gewone wissel. Wat coaches vandaag nog vliegende keep noemen, is daarom iets anders dan vroeger: de keeper gaat eruit, een elfde veldspeler komt erin, en die extra speler heeft geen enkel keeperrecht.

## De keeper bij de strafcorner

Bij een strafcorner geldt een wisselverbod, met een gerichte uitzondering: een geblesseerde of weggestuurde verdedigende doelverdediger mag worden vervangen. Een team dat met 11 veldspelers speelt, mag tijdens de corner helemaal niet wisselen. Voor een keeperwissel wordt de tijd stilgezet, maar die stop wordt niet verlengd om rustig uitrusting aan te trekken. Let op het verschil met de strafbal: daar geldt geen wisselverbod.

Verdedigt een veldspeler de corner met een gezichtsmasker, dan is die speler geen keeper en heeft hij geen enkel keeperrecht. Het masker moet bij de eerste gelegenheid af. Binnen het 23-metergebied mag het zonder consequentie op blijven, maar voor het verlaten van dat gebied moet het af. Direct uitverdedigen met het masker op mag; een selfpass nemen met het masker op niet. In de cirkel kost dat een strafcorner tegen, daarbuiten een vrije slag voor de tegenpartij (standaard arbitrage-afspraken veldhockey, seizoen 2025-2026). Hoe je als uitloper of lijnstopper je werk doet, lees je in [strafcorner verdedigen](/kennis/strafcorner-verdedigen).

## De keeper bij de strafbal

Bij een strafbal staat de verdedigende keeper met beide voeten op de doellijn en mag hij geen voet verplaatsen tot de bal is gespeeld. Beweegt hij te vroeg, dan wordt de strafbal overgenomen. Voorkomt hij zo herhaaldelijk een doelpunt, dan escaleert de scheidsrechter volgens regel 13.9: eerst een vermaning, dan een groene kaart, dan geel. Gaat de bal ondanks een overtreding van de keeper toch in het doel, dan telt het doelpunt gewoon.

Verdedigt een team zonder keeper een strafbal, dan neemt een veldspeler die taak op zich. Die speler mag alleen een gezichtsmasker dragen en alleen met de stick redden. Wanneer een overtreding een strafbal oplevert en wanneer een strafcorner, lees je in [strafbal of strafcorner](/kennis/strafbal-of-strafcorner).

## Wanneer levert een keeperactie een strafcorner of strafbal op

Voor de reddingsacties van de keeper geldt hetzelfde scharnier als bij elke onopzettelijke overtreding in de eigen cirkel: elke overtreding is minstens een strafcorner, en zodra de actie een waarschijnlijk doelpunt voorkomt, wordt het een strafbal (regel 12.4a). Los daarvan levert een opzettelijke overtreding tegen een tegenstander die de bal heeft of kan spelen altijd een strafbal op (regel 12.4b), ook zonder dat er een doelkans is. Bij een aantal typische keeperacties is de grens tussen strafcorner en strafbal lastig te zien. Vier veelvoorkomende situaties op een rij, met steeds de regelgrond erbij.

Op de bal liggen of de bal onspeelbaar maken. Regel 10.3 verbiedt de keeper om op de bal te liggen, maar noemt zelf geen spelstraf. De straf loopt via de gewone gronden voor de cirkel. Maakt de keeper de bal in de cirkel onspeelbaar zonder dat hij daarmee een waarschijnlijk doelpunt voorkomt, dan volgt een strafcorner. Voorkomt hij met datzelfde op de bal liggen wel een waarschijnlijk doelpunt, dan wordt het een strafbal op grond van regel 12.4a. Dit is een arbitrage-interpretatie via de gronden van 12.3 en 12.4, geen aparte keepersregel.

De bal blijft vast in de uitrusting. Komt de bal in de cirkel vast te zitten in de kleding of uitrusting van de keeper, dan volgt een strafcorner op grond van regel 12.3e. De uitzondering is opnieuw het waarschijnlijke doelpunt: voorkomt dat vastzitten dat de bal er anders in was gegaan, dan wordt het een strafbal (12.4a).

Een illegale redding die scoren voorkomt. Redt de keeper op een manier die niet mag en houdt hij daarmee een waarschijnlijk doelpunt tegen, dan is dat altijd een strafbal (12.4a), ongeacht of er opzet in het spel was. Opzet doet er voor deze grond niet toe; het gaat er alleen om dat een waarschijnlijk doelpunt werd voorkomen.

De toegestane afweer over de achterlijn. Dit is juist geen straf. De keeper mag de bal in de eigen cirkel met de stick, de beschermende uitrusting of enig lichaamsdeel in elke richting laten afkaatsen, ook over de eigen achterlijn (regel 10.2, met de uitzondering op 12.3d). Dat is een toegestane redding en levert een lange corner op, geen strafcorner. Zet dat tegenover een gewone verdediger die de bal opzettelijk over de eigen achterlijn speelt: dat is wel een strafcorner. Het verschil zit dus in wie de bal speelt en hoe.

Twijfel je in de cirkel tussen beide spelstraffen, dan helpt het bredere overzicht in [strafbal of strafcorner](/kennis/strafbal-of-strafcorner): daar staan alle gronden van 12.3 en 12.4 naast elkaar.

## Kaarten en uitrusting

Voor de keeper gelden de gewone kaartregels. Bij een groene of gele kaart speelt het team de volledige straftijd met een speler minder, en de gestrafte keeper mag tijdens die straftijd niet worden vervangen. Wordt de keeper bij een strafcorner weggestuurd, dan mag er wel een vervangende doelverdediger komen, maar het team verdedigt de corner met een speler minder.

De minimale uitrusting staat in regel 2.2: een shirt in een afwijkende kleur en ten minste een helm, legguards en klompen. De FIH Rules of Hockey 2026 verruimen de maximale lengte van de handbeschermer voor de linkerhand van 355 naar 365 millimeter, internationaal per 1 maart 2026. Het KNHB-reglement van 2025 hanteert nog 355 millimeter; die 365 millimeter geldt in Nederland dus nog niet zolang er geen nieuwe KNHB-editie is.

## De zaalkeeper: meer ruimte, strengere eisen

Het KNHB Spelreglement Zaalhockey (vanaf november 2025) wijkt op een paar punten duidelijk af van het veld.

| Onderwerp | Veld | Zaal |
| --- | --- | --- |
| Actieradius | Eigen 23-metergebied | Hele eigen helft |
| Buiten de cirkel | Alleen met de stick | Alleen met de stick |
| Liggend spelen | Liggend redden mag, op de bal liggen niet | Alleen als bal en keeper volledig in de eigen cirkel zijn |
| Helm | Minimaal helm, legguards en klompen | Complete helm die het hele hoofd omvat, met vast masker en keelbescherming |
| Keeper eruit voor extra veldspeler | Via een gewone wissel | Maximaal 2 keer per wedstrijd |

Vooral het liggend verdedigen luistert nauw: speelt de keeper liggend terwijl hij of de bal deels buiten de cirkel is, dan volgt een strafcorner. Meer verschillen tussen veld en zaal vind je in [de spelregels van het zaalhockey](/kennis/zaalhockey-spelregels).

## Keepers in de jeugd

De KNHB bouwt het keeperschap stap voor stap op.

- **O7 en O8 (3-tal):** geen keeper.
- **O9 (6-tal):** met keeper, binnen de jongste-jeugdregels met speelbegeleider; de bal mag maximaal tot kniehoogte komen.
- **O10 (8-tal):** met keeper, maar zonder strafcorner: sinds seizoen 2023-2024 vervangt een shoot-out vanaf de middenlijn hem. De strafbal bestaat bij O10 nog wel.
- **O11 (9 tegen 9, verplicht per seizoen 2026-2027):** standaard elftalregels, dus de volledige keeperregels uit dit artikel.
- **O12 en ouder:** het volledige reglement.

In de zaal spelen O8, O9 en O10 met 6 tegen 6, inclusief keeper. Wat er bij de overstap naar het grote veld nog meer verandert, lees je in [van O10 naar O11](/kennis/van-o10-naar-o11).

## De kern

Onthoud drie dingen. In de eigen cirkel mag bijna alles, zolang de stick in de hand blijft en er geen gevaar ontstaat. Buiten de cirkel is de keeper stickspeler, en buiten de 23 meter toeschouwer, op de eigen strafbal na. En sinds 1 augustus 2019 (de KNHB-ingangsdatum; de FIH deed het al per 1 januari 2019) bestaat er niets meer tussen een volledig uitgeruste keeper en 11 veldspelers in.

## Veelgestelde vragen

### Mag de keeper de bal met zijn hand of voet spelen?

Ja, in de eigen cirkel mag dat. Met de bal in de cirkel en de stick in de hand mag de keeper de bal spelen, stoppen of van richting veranderen met de stick, de beschermende uitrusting of elk deel van het lichaam, dus ook met hand of voet. De voetregel voor veldspelers geldt daar niet voor hem. Buiten de eigen cirkel mag de keeper de bal alleen met de stick spelen, ook binnen het eigen 23-metergebied. Gevaar blijft altijd de grens: hoog wegtrappen wordt beoordeeld met dezelfde gevarentoets als elke andere hoge bal.

### Mag de keeper uit zijn cirkel of buiten de 23 meter komen?

Uit de cirkel komen mag, maar buiten de cirkel mag de keeper de bal alleen met de stick spelen. Buiten het eigen 23-metergebied mag hij niet aan het spel deelnemen; de enige uitzondering is dat hij zelf een strafbal mag nemen. De helm blijft op, alleen voor het nemen van die strafbal mag hij af. In de zaal is de actieradius ruimer: daar mag de keeper op de hele eigen helft meedoen.

### Bestaat de vliegende keep nog?

Nee, niet in de oude vorm. De veldspeler met keeperrechten is afgeschaft: de FIH deed dat per 1 januari 2019 via een verplichte experimentele regel en de KNHB per 1 augustus 2019. Een team speelt sindsdien of met een volledig uitgeruste keeper, of met 11 veldspelers zonder enig keeperrecht. Wat nu vliegende keep heet, is de keeper naar de kant halen en een extra veldspeler inbrengen via een gewone wissel; die extra veldspeler mag de bal in de cirkel niet met het lichaam spelen.

### Wat gebeurt er als de keeper een kaart krijgt?

Voor de keeper gelden de gewone kaartregels. Bij een groene of gele kaart speelt het team de volledige straftijd met een speler minder en mag de gestrafte keeper tijdens die straftijd niet worden vervangen. Wordt de keeper bij een strafcorner weggestuurd, dan mag er wel een vervangende doelverdediger komen, maar het team verdedigt de corner met een speler minder.

### Mag een veldspeler met masker de strafbal verdedigen?

Ja. Verdedigt een team zonder keeper een strafbal, dan neemt een veldspeler die taak op zich. Die speler mag alleen een gezichtsmasker dragen en alleen met de stick redden; keeperrechten heeft hij niet. Hetzelfde geldt bij de strafcorner: een maskerdrager is geen keeper. Het masker moet bij de eerste gelegenheid af, al mag het binnen het 23-metergebied zonder consequentie op blijven. Wie met het masker op een selfpass neemt, geeft in de cirkel een strafcorner weg en daarbuiten een vrije slag.

### Moet ook de keeper 5 meter afstand geven bij een hoge bal?

Ja. De regel over de hoge bal spreekt van spelers en maakt geen uitzondering voor de doelverdediger. Ook de keeper moet dus 5 meter afstand geven aan een tegenstander die een neerkomende hoge bal ontvangt, ook als die bal vlak voor zijn cirkel landt.

### Is op de bal liggen een strafbal of een strafcorner?

Dat hangt af van wat de keeper ermee voorkomt. Regel 10.3 verbiedt op de bal liggen, maar noemt zelf geen straf; die loopt via de gewone gronden voor de cirkel. Maakt de keeper de bal onspeelbaar zonder dat hij daarmee een waarschijnlijk doelpunt voorkomt, dan is het een strafcorner. Voorkomt hij er wel een waarschijnlijk doelpunt mee, dan wordt het een strafbal op grond van regel 12.4a, ook zonder opzet. Het gaat er dus niet om of op de bal liggen apart wordt bestraft, maar of er een waarschijnlijk doelpunt werd voorkomen.

### Wat als de bal in de uitrusting van de keeper vast blijft zitten?

Komt de bal in de cirkel vast te zitten in de kleding of uitrusting van de keeper, dan is dat op grond van regel 12.3e een strafcorner. Er is een uitzondering: voorkomt dat vastzitten dat de bal er anders waarschijnlijk in was gegaan, dan wordt het een strafbal (regel 12.4a). Los daarvan mag de keeper de bal in de eigen cirkel wel bewust in elke richting laten afkaatsen, ook over de eigen achterlijn; dat is een toegestane redding die een lange corner oplevert, geen strafcorner.