---
title: "Je aanname verbeteren: de eerste aanraking die je sneller maakt"
description: "Een betere aanname begint met een simpele omslag: gebruik je eerste aanraking als versnelling, niet als stop. Neem de bal aan in de richting van je volgende actie, met je lichaam achter de lijn van de bal en met zachte handen. De leerlijn: eerst stilstaand leren dempen, dan richting geven aan je eerste aanraking, daarna scannen en aannemen onder druk. In dit artikel loop je die stappen door, met de techniek per stap, de meest gemaakte fouten en een trainingsopbouw tot wedstrijdvorm."
category: coaching
level: beginner
author: "Ties Vermolen"
authorRole: "Tactiekanalist"
authorUrl: https://hockeystanden.nl/auteur/ties-vermolen
lastUpdated: 2026-07-13
updatedAt: 2026-07-14T10:48:12.650Z
canonical: https://hockeystanden.nl/kennis/aanname-verbeteren
tags: ["techniek", "aanname", "eerste aanraking", "balcontrole", "training", "jeugdhockey", "cirkel"]
---

# Je aanname verbeteren: de eerste aanraking die je sneller maakt

> Een betere aanname begint met een simpele omslag: gebruik je eerste aanraking als versnelling, niet als stop. Neem de bal aan in de richting van je volgende actie, met je lichaam achter de lijn van de bal en met zachte handen. De leerlijn: eerst stilstaand leren dempen, dan richting geven aan je eerste aanraking, daarna scannen en aannemen onder druk. In dit artikel loop je die stappen door, met de techniek per stap, de meest gemaakte fouten en een trainingsopbouw tot wedstrijdvorm.

Je wordt sneller aan de bal zonder harder te lopen: dat is wat een goede aanname oplevert. De kern: je eerste aanraking is geen stop, maar een versnelling. Je neemt de bal aan in de richting van je volgende actie, met je lichaam achter de lijn van de bal en met zachte handen. Wie de bal eerst stillegt, moet daarna opnieuw op gang komen en verliest kostbare tellen. Wie de bal in een aanraking de goede kant op stuurt, slaat dat herstelwerk over.

Dit artikel volgt die leerlijn: eerst de basis, dan richting geven en scannen, tot slot de wedstrijd.

## Waarom je eerste aanraking je snelheid bepaalt

Nergens wordt dit zo zichtbaar als in de cirkel. Verreweg de meeste ballen ontvang je daar met je rug naar het doel, terwijl verdedigers kort op je huid zitten. Je eerste balcontact bepaalt dan of je überhaupt kunt draaien en schieten.

Wie de bal eerst stillegt, heeft nog twee of drie losse handelingen nodig voordat het schot valt: de bal opnieuw wegleggen, omstappen en uithalen. Neem je de bal in een aanraking de ruimte in aan, dan is het pasje erna meteen de opstap naar het schot. Dat scheelt veel tijd. Het doel in de cirkel: binnen twee tot drie aanrakingen tot een schot komen. Waarom dat loont, lees je in [meer goals scoren](/kennis/meer-goals-scoren).

Uitzondering: een stuiterende of hobbelende bal controleer je eerst. Controle gaat voor snelheid, want balverlies betekent nul kans.

## De basis: lichaam achter de bal en zachte handen

### Houding

Zak door je knieen en houd je zwaartepunt laag. Neem de bal aan schuin voor je lichaam, niet recht onder je voeten. Sta met je lichaam achter de lijn van de bal: mislukt de aanname, dan blokkeren je lichaam en je stick de doorloop.

### Zachte handen

Laat je stick op het raakmoment licht meegeven, een klein stukje mee naar achteren. Zo landt de bal op je stick in plaats van dat hij wegspringt. Bij harde passes zet je de krul iets schuin over de bal, zodat hij niet opwipt. Je bovenhand (de linkerhand) stuurt de richting van de eerste aanraking, je onderhand doseert de kracht.

Voor beginners is de volgorde helder: eerst betrouwbaar dempen, dan richting geven. Passend materiaal helpt daarbij; kijk eens bij de [beste hockeysticks voor beginners](/hockeysticks/beste-hockeysticks-voor-beginners).

## Opbouw: richting geven aan je eerste aanraking

### Open en gesloten aanname

Bij een open aanname ontvang je de bal aan je forehandkant met je borst naar het speelveld. Je kunt meteen vooruit spelen of dribbelen. Bij een gesloten aanname zet je je lichaam tussen de bal en de tegenstander en scherm je de bal dicht bij je lichaam af. Dat kost aanvalstempo, maar beschermt je balbezit.

De vuistregel: neem open aan als er ruimte is, neem gesloten aan als de druk in je rug zit. Een halfopen lichaamshouding, met je gezicht naar het spel, vergroot je vervolgopties: je ziet medespelers en tegenstanders zonder extra draai.

### De aanname vooruit de ruimte in

Dit is de aanname die je in de cirkel het vaakst nodig hebt. De uitvoering:

1. Volg de bal met je ogen tot op je stick, zodat je het raakmoment ziet.
2. Begin met gebogen, ontspannen armen voor je lichaam.
3. Strek op het raakmoment je armen, vooral je linkerarm. Zo duw je de bal van je lichaam af, de ruimte in.
4. Maak direct na die duw een klein pasje. Dat pasje is meteen de stap die je nodig hebt voor je slag of push.
5. Breng tijdens dat pasje je stick alvast omhoog.
6. Sla of push, zonder corrigeer-tikjes tussendoor.

Waarom dit werkt: door je armen pas op het contact te strekken geef je de bal richting en gedoseerde snelheid mee in plaats van hem dood te leggen. Je aanname is zo tegelijk de voorbereiding van je schot. Twee cues die blijven hangen: van gebogen naar gestrekte armen, en neem de bal aan waar je heen wilt, niet waar je staat.

### De aanname naar je backhand

Staat de verdediger aan je forehandkant, dan laat je de bal doorrollen naar je backhand voor een reverse. Hier duw je juist niet: je remt de bal af en houdt hem plat op de grond. De bal moet blijven rollen naar het punt waar je hem raakt, want voor een reverse-slag is de bal vrijwel nooit stil. Wie de bal daar eerst stillegt en verlegt, komt te laat voor de reverse. Welke kant je kiest hangt af van waar de druk vandaan komt; dat voel en zie je voordat de bal er is.

### Scannen voor de bal komt

Kijk voordat de pass vertrekt minimaal een keer over beide schouders: waar staat de druk, waar ligt de ruimte, waar loopt de vervolgpass. De beslissing over de richting van je eerste aanraking neem je voor het balcontact, niet erna. Je laatste blik gaat terug naar de bal: volg hem tot op je stick.

## Wedstrijd: aannemen onder druk

Druk verandert de keuze, niet het principe. Zit de druk in je rug, dan kies je de gesloten aanname: bal weg van de verdediger, en soms is direct kaatsen slimmer dan geforceerd draaien. Komt de druk van voren, dan kan een eerste aanraking langs de verdediger heen de druk in een keer uitschakelen. Je aanname is dan meteen een passeeractie.

Hetzelfde principe geldt bij het uitverdedigen tegen een press: neem de bal aan in de richting van de vrije ruimte of de vrije man. Hoe je dat als team organiseert, lees je in [uitverdedigen tegen een press](/kennis/uitverdedigen-tegen-een-press).

### Hoge bal: je hebt 5 meter ruimte

Bij een neerkomende hoge bal heeft de eerste ontvanger recht op 5 meter ruimte tot de eerste aanraking. Gebruik die ruimte: kies rustig je plek onder de bal en demp hem eerst, voordat je versnelt. Hoe deze regel werkt, lees je in [de regels voor de hoge bal](/kennis/hoge-bal-regels).

## Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost

| Fout | Zo herken je het | Oplossing |
| --- | --- | --- |
| Bal dood stoppen en dan pas kijken | Twee of drie corrigeer-tikjes, stilstaande voeten | Kies je richting voor het balcontact en duw de bal meteen de ruimte in |
| Gestrekte armen al voor het contact | Bal springt weg van de stick | Begin gebogen en ontspannen, strek pas op het raakmoment |
| Rechtop staan | Bal schiet onder de stick door | Lage zit, lichaam achter de lijn van de bal |
| Bal recht voor de voeten aannemen | Je moet eerst omstappen voor de vervolgactie | Neem de bal schuin voor je lichaam aan |
| Niet scannen | Technisch nette aanname, maar recht op een verdediger in | Schoudercheck voordat de bal komt |
| Stuiterende bal doorduwen | Balverlies bij hobbelende ballen | Eerst controleren, controle gaat voor snelheid |

## Trainingsopbouw: van stilstaand naar wedstrijdvorm

Bouw de aanname in zes stappen op en ga pas verder als de vorige stap betrouwbaar lukt.

1. **Statisch.** Duw een aangespeelde bal in een aanraking schuin voor je lichaam naar links of rechts; begin ontspannen en strek je armen pas op het raakmoment. Wissel af met de zachte demp-aanname.
2. **Met richting.** Twee pionnenpoortjes schuin voor de speler; de aanname moet door het aangewezen poortje, daarna versnellen.
3. **Met vervolgactie.** Aanname de ruimte in, pasje, direct schot of pass. Maximaal twee tot drie aanrakingen.
4. **Met scanning.** Een coach wijst vlak voor de pass een kleur of kant aan; de speler moet kijken en de aanname die kant op sturen.
5. **Met druk.** Eerst een passieve, daarna een actieve verdediger in de rug; kies open of gesloten op basis van de druk.
6. **Wedstrijdvorm.** Kleine partijvormen met de regel maximaal drie aanrakingen, of: eerste aanraking vooruit.

### Per leeftijd

Bij de jongste jeugd draait alles om stilstaand leren dempen. Richting geven aan de aanname komt pas als het dempen betrouwbaar is. Rond O12 tot O14 leer je de open en gesloten aanname en het scannen aan. Vanaf O16 train je de aanname onder echte druk en in een aanraking de ruimte in. Vertaal de tempo-eis van twee tot drie aanrakingen dus niet een op een naar jonge jeugd: controle komt eerst, snelheid volgt.

Wie dit consequent traint, merkt het snel in de wedstrijd: je eerste aanraking gaat al de goede kant op terwijl je tegenstander nog moet reageren.

## Veelgestelde vragen

### Wat is een aanname bij hockey?

De aanname is je eerste balcontact wanneer je een pass ontvangt. Een goede aanname is meer dan de bal stoppen: je neemt de bal aan in de richting van je volgende actie, met je lichaam achter de lijn van de bal en met zachte handen. Zo is je eerste aanraking meteen een versnelling in plaats van een stop.

### Wat is het verschil tussen een open en een gesloten aanname?

Bij een open aanname ontvang je de bal aan je forehandkant met je borst naar het speelveld, zodat je meteen vooruit kunt spelen of dribbelen. Bij een gesloten aanname zet je je lichaam tussen de bal en de tegenstander en scherm je de bal dicht bij je lichaam af. Gesloten aannemen kost aanvalstempo maar beschermt je balbezit. De vuistregel: open aannemen als er ruimte is, gesloten aannemen als de druk in je rug zit.

### Hoe voorkom je dat de bal van je stick springt bij de aanname?

Met zachte handen: laat je stick op het raakmoment licht meegeven, een klein stukje mee naar achteren. Begin met gebogen, ontspannen armen en houd je zwaartepunt laag. Bij harde passes helpt het om de krul iets schuin over de bal te zetten, zodat de bal niet opwipt. Stijve, gestrekte armen voor het balcontact zijn de meest voorkomende oorzaak van een wegspringende bal.

### Waarom neem je de bal aan in de richting van je volgende actie?

Omdat je dan een complete stap uit de keten haalt. Wie de bal eerst stillegt, moet hem daarna opnieuw in positie brengen en omstappen voordat de uithaal kan beginnen. Wie de bal in een aanraking de ruimte in duwt, staat meteen klaar voor het vervolg. In de cirkel is dat vaak het verschil tussen wel of niet tot een schot komen: daar wil je binnen twee tot drie aanrakingen afronden.

### Hoeveel ruimte krijg je bij het aannemen van een hoge bal?

Bij een neerkomende hoge bal heeft de eerste ontvanger recht op 5 meter ruimte tot de eerste aanraking. Tegenstanders moeten dus afstand houden totdat jij de bal hebt aangenomen. Deze regel geldt in Nederland sinds 1 augustus 2025 en internationaal per 1 maart 2026. Gebruik die ruimte om rustig je plek onder de bal te kiezen en de bal eerst te dempen voordat je versnelt.

### Vanaf welke leeftijd train je de aanname onder druk?

Echte druk op de aanname hoort pas bij de oudere jeugd. Bij de jongste jeugd draait alles om stilstaand leren dempen, met controle als eerste doel. Rond O12 tot O14 komen de open en gesloten aanname en het scannen erbij. Vanaf O16 train je de aanname onder echte druk en in een aanraking de ruimte in. Vertaal de tempo-eisen van senioren, zoals twee tot drie aanrakingen tot een schot, niet een op een naar jonge kinderen.

